Heb ik een boekhouder nodig?

Een eerlijk antwoord begint met de vaststelling dat je er geen verplicht bent. De vraag is niet of het moet, maar wanneer het kantelt.

  • Wat wettelijk wél verplicht is
  • Vier vragen in een beslisboom
  • Wanneer zelf doen prima is

Kort antwoord

Een boekhouder is nergens wettelijk verplicht. Wél verplicht zijn een deugdelijke administratie, het bewaren daarvan en het tijdig doen van aangifte. Voor een startende zzp'er met weinig facturen kan zelf doen prima werken. Zodra er een BV, personeel, buitenlandse omzet of een achterstand in het spel komt, kantelt dat snel.

Wat er wél moet

Wat een boekhouder precies doet, staat in wat doet een boekhouder. Als ondernemer ben je administratieplichtig. Dat betekent dat je zo'n administratie voert dat je rechten en verplichtingen eruit blijken, en dat je die bewaart: zeven jaar, en tien jaar voor gegevens over onroerende zaken. Daarnaast moet je binnen de termijnen aangifte doen.

Nergens staat dat een derde dat voor je moet doen. Wel geldt: doe je het zelf en gaat het mis, dan ligt de rekening bij jou. Dat is ook zo als je het uitbesteedt, maar dan kijkt er in elk geval iemand mee die de regels dagelijks toepast.

Dit staat los van de wettelijke controleplicht die voor middelgrote en grote rechtspersonen kan gelden. Val je daaronder, dan is een accountant wél nodig; hoe dat zit staat in boekhouder of accountant. Voor zzp'ers en kleine BV's speelt dat vrijwel nooit.

Heb je een BV, personeel ofbuitenlandse omzet?Ja → uitbesteden is vrijwel altijd verstandigKost de administratie je meer tijd danje lief is, of stel je hem uit?Ja → uitbesteden levert waarschijnlijk opTwijfel je regelmatig of iets goedgeboekt of aftrekbaar is?Ja → laat het in elk geval controlerenWeinig facturen, alles digitaal,geen bijzonderheden?Zelf doen kan primaEén "ja" bovenaan weegt zwaarder dan drie keer "nee" daaronder.
Vier vragen. Hoe hoger in de lijst je een 'ja' hebt, hoe zwaarder die weegt.

De signalen die er in de praktijk toe doen

Ondernemers stappen zelden over omdat ze de administratie te ingewikkeld vinden. Ze stappen over vanwege één van deze dingen:

  • De aangifte wordt elk kwartaal een avond die je liever niet had gehad.
  • Je hebt een brief van de Belastingdienst gekregen waar je niet uitkomt.
  • Je weet niet meer of je nog genoeg opzij hebt staan voor de belasting.
  • Je twijfelt bij elke uitgave of je hem zakelijk mag boeken.
  • Er is een boekjaar dat je nooit goed hebt afgesloten.
  • Je gaat iets doen wat je nog nooit hebt gedaan: personeel, een BV, verkopen naar het buitenland.

Wanneer zelf doen prima is

Er is geen enkele reden om te doen alsof iedereen een boekhouder nodig heeft. Werk je als zzp'er met een handvol facturen per jaar, één zakelijke rekening, geen personeel, geen buitenlandse klanten en geen investeringen van betekenis, dan is je administratie overzichtelijk genoeg om zelf bij te houden. Boekhoudsoftware doet het rekenwerk, en de btw-aangifte is dan een kwestie van overtypen.

Let wel op twee dingen. Ten eerste je eerste aangifte inkomstenbelasting: daar zitten keuzes in die jaren doorwerken. Ten tweede het moment waarop je situatie verandert — dat merk je vaak pas achteraf. De kostenvergelijking voor zzp'ers laat zien dat het verschil tussen zelf doen en uitbesteden kleiner is dan veel mensen denken.

Vijf dingen die bij zelf doen het vaakst misgaan

Niet om je bang te maken, maar omdat ze allemaal te voorkomen zijn als je weet waar je op moet letten.

  1. Privé en zakelijk door elkaar. Eén rekening waar boodschappen en zakelijke inkopen van afgaan, kost elk kwartaal uitzoekwerk en levert bij een controle discussie op.
  2. Btw terugvragen zonder factuur. Een bonnetje met alleen een totaalbedrag is voor de btw vaak niet genoeg; er gelden factuureisen.
  3. Investeringen in één keer als kosten boeken. Boven een bepaalde grens schrijf je af over meerdere jaren in plaats van het bedrag direct af te trekken.
  4. Geen urenregistratie bijhouden. Claim je de zelfstandigenaftrek, dan moet je die 1.225 uur kunnen aantonen. Achteraf reconstrueren overtuigt zelden.
  5. Niets opzijzetten. Je omzet komt bruto binnen. Zonder een aparte rekening voor btw en inkomstenbelasting wordt de aanslag een probleem in plaats van een betaling.

Tussenvormen

Drie manieren om het te organiseren
VormWat je zelf doetPast bij
Volledig zelfBoeken, aangiften, jaarafsluitingWeinig volume, geen bijzonderheden, affiniteit met cijfers
Zelf boeken, aangifte uitbesteedBoeken en aanleverenWie het leuk vindt maar de aangifte niet wil riskeren
Volledig uitbesteedAanleveren en goedkeurenWie zijn tijd liever aan klanten besteedt

Veelgestelde vragen

Ben ik wettelijk verplicht een boekhouder te hebben?

Nee. Je bent verplicht een administratie bij te houden en die te bewaren, en je bent verplicht op tijd aangifte te doen. Wie dat werk doet, mag je zelf bepalen. Dat staat los van de wettelijke controleplicht die voor middelgrote en grote rechtspersonen kan gelden; in die situatie is wel een accountant nodig.

Ik ben net begonnen. Kan ik het eerste jaar zelf doen?

Vaak wel, zeker bij weinig facturen en geen bijzonderheden. Let wel op je eerste aangifte inkomstenbelasting: daar zitten keuzes in die jaren doorwerken, zoals hoe je een auto of een werkruimte behandelt.

Wat als ik het half doe: zelf boeken, aangifte uitbesteden?

Dat kan. Houd er rekening mee dat de kwaliteit van de aangifte dan staat of valt met de kwaliteit van je eigen boekingen, en dat fouten pas aan het licht komen als het tijdvak al voorbij is.

Hoe weet ik of mijn eigen administratie klopt?

De simpelste test: sluit je banksaldo aan op je administratie, en kun je van elke post verklaren waar hij vandaan komt? Zo niet, dan zit er ergens een gat.

Deze pagina geeft algemene informatie op basis van officiële bronnen. Het is geen fiscaal advies voor jouw specifieke situatie. Bedragen, termijnen en regels kunnen wijzigen; controleer bij twijfel de bron of neem contact met ons op.

Twijfel je nog?

Vertel in een kort gesprek hoe je nu werkt. Als zelf doen in jouw geval prima kan, zeggen we dat ook.