Box 3 in één minuut
Voor 2027 wil het kabinet het heffingsvrije vermogen terugbrengen naar €30.846 per persoon. In 2026 bedraagt dit nog €59.357 per persoon.
Vanaf 2028 verandert niet alleen het bedrag, maar ook de systematiek. Het kabinet wil voor alle financiële instrumenten, waaronder aandelen, obligaties en opties, een vermogenswinstbelasting. Volgens het kabinet valt daarmee ongeveer 90% van het box-3-vermogen met waardeontwikkeling onder deze systematiek.
Vanaf 2028 wordt daarnaast een heffingsvrij resultaat van €1.000 per persoon voorgesteld. Dit is géén vrijstelling van €1.000 vermogen: het gaat om €1.000 rendement.
Wat verandert er in box 3 in 2027?
2027 blijft volgens de plannen een overgangsjaar. Het huidige overbruggingsstelsel blijft dan relevant, maar de vrijstelling wordt veel lager.
Het voorgestelde heffingsvrije vermogen bedraagt €30.846 per persoon. Voor fiscale partners is dat in beginsel het dubbele.
Een alleenstaande met bijvoorbeeld €50.000 box-3-vermogen zit daardoor in 2027 eerder boven de vrijstelling dan onder de huidige grens.
Daarnaast wil het kabinet het forfait voor overige bezittingen in 2027 met 1,5 procentpunt verhogen. Onder overige bezittingen vallen bijvoorbeeld beleggingen en bepaalde onroerende zaken.
Wat verandert er vanaf 2028 voor aandelen?
Dit is de grootste koerswijziging.
Stel:
- je koopt aandelen voor €100.000;
- de waarde stijgt naar €120.000;
- je ontvangt geen dividend;
- je verkoopt niets.
Onder de aangekondigde vermogenswinstsystematiek is de €20.000 koersstijging nog niet gerealiseerd. Het uitgangspunt van het nieuwe plan is daarom dat je over die papieren koerswinst nog niet afrekent.
Verkoop je de aandelen later voor €130.000, dan is de gerealiseerde waardestijging €30.000. Op dat moment komt de vermogenswinst fiscaal in beeld.
De precieze berekening, het overgangsrecht en de behandeling van historische aankoopprijzen moeten nog nader worden uitgewerkt.
En dividend?
Dividend is anders dan een papieren koerswinst. Ontvangen dividend is direct rendement.
Stel je bezit €100.000 aan aandelen. De aandelen stijgen naar €110.000 en je ontvangt €3.000 dividend, maar je verkoopt de aandelen niet.
De €10.000 koersstijging is nog niet gerealiseerd. Het ontvangen dividend van €3.000 is wel direct rendement. Vanaf 2028 geldt volgens het voorstel een heffingsvrij resultaat van €1.000 per persoon. Hoe de uiteindelijke belastingberekening precies uitpakt, hangt af van de definitieve wet en jouw totale box-3-resultaat.
Wat betekent €1.000 heffingsvrij resultaat?
Vanaf 2028 wil het kabinet de eerder voorgestelde vrijstelling van €1.800 verlagen naar €1.000 per persoon.
Bij alleen spaargeld en een rente van 2% levert €50.000 spaargeld €1.000 rente op. In dat eenvoudige voorbeeld valt het rendement dus precies binnen het voorgestelde heffingsvrije resultaat.
Bij €100.000 spaargeld en 2% rente is het rendement €2.000. Daarvan zou, los van andere box-3-posten en de definitieve uitwerking, €1.000 boven het heffingsvrije resultaat liggen.
Wat gebeurt er met vastgoed?
Het kabinet wil uiteindelijk naar een volledige vermogenswinstbelasting. Voor financiële instrumenten wordt de grote stap al voor 2028 voorgesteld. Voor de overige vermogensbestanddelen is de volledige overstap volgens het plan voorzien voor 2030.
Dat betekent dat je bij vastgoed goed moet opletten welk jaar en welke overgangsregels van toepassing zijn. Trek daarom niet automatisch de regels voor aandelen één-op-één door naar een tweede woning.
Geld op de zakelijke rekening van een zzp’er
Heb je een eenmanszaak? Dan betekent een hoog saldo op je zakelijke rekening niet automatisch dat dit geld in box 3 valt. Eerst moet worden bepaald of het geld fiscaal ondernemingsvermogen of privévermogen is.
Dat onderscheid is belangrijker als de box-3-vrijstelling in 2027 inderdaad sterk daalt.
Lees ook: ZZP en spaargeld in box 3: valt geld op je zakelijke rekening in box 3?
Heb je een BV?
Voor vermogen dat eigendom is van een BV gelden andere regels. De BV valt niet in box 3. Bij een DGA spelen onder meer vennootschapsbelasting, box 2 en de regels voor lenen van de eigen BV.
Juist daar wil het kabinet vanaf 2027 ook belangrijke wijzigingen doorvoeren.
Lees verder: Box 2 in 2027: lager tarief en strengere regels voor lenen van je eigen BV
Wat moet je nu doen?
Voor de aangifte over 2026 verandert door deze aankondiging niets. Ook is het te vroeg om uitsluitend op basis van de aangekondigde plannen beleggingen te verkopen, vermogen te verplaatsen of een BV op te richten.
Wel is het verstandig om bij financiële beslissingen voor 2027 en later rekening te houden met de mogelijke wijzigingen en de definitieve wetgeving te volgen.
Boekhoudheld volgt de behandeling en werkt dit artikel bij zodra de regels definitief wijzigen.
Veelgestelde vragen
Hoeveel vermogen is in 2027 belastingvrij in box 3?
Het kabinet stelt voor het heffingsvrije vermogen in 2027 te verlagen naar €30.846 per persoon. Dit voorstel is op 29 september 2026 bekendgemaakt en is nog niet definitief.
Wordt koerswinst op aandelen vanaf 2028 ieder jaar belast?
Volgens het nieuwe kabinetsvoorstel niet. Voor financiële instrumenten zoals aandelen, obligaties en opties wil het kabinet vanaf 2028 een vermogenswinstbelasting invoeren, waarbij gerealiseerde waardestijging wordt belast.
Betaal ik box 3 als mijn aandelen stijgen maar ik niets verkoop?
Volgens de aangekondigde vermogenswinstsystematiek wordt de papieren waardestijging van financiële instrumenten niet direct belast. De heffing over de waardestijging volgt in beginsel bij realisatie, bijvoorbeeld verkoop.
Is €1.000 het belastingvrije vermogen vanaf 2028?
Nee. De €1.000 is het voorgestelde heffingsvrije resultaat: rendement, niet vermogen.
Valt geld op de zakelijke rekening van een zzp’er automatisch in box 3?
Nee. Bij een eenmanszaak moet eerst worden beoordeeld of het geld ondernemingsvermogen of privévermogen is.