Stap 1: bereken je omzet exclusief btw
Tel alle zakelijke opbrengsten over het kalenderjaar op. Gebruik bedragen exclusief btw als je btw-plichtig bent. De btw die je aan klanten berekent, houd je in beginsel voor de Belastingdienst en is geen inkomstenbelastingwinst.
Werk je met de kleineondernemersregeling of verricht je vrijgestelde prestaties, dan kan de verwerking anders zijn. Laat dat eerst juist in de administratie instellen.
Stap 2: trek zakelijke kosten af
Zakelijke kosten zijn kosten die je maakt voor de belangen van de onderneming. Sommige kosten zijn volledig aftrekbaar, andere beperkt of niet. Denk ook aan afschrijving op bedrijfsmiddelen in plaats van het volledige aankoopbedrag ineens.
Privé-uitgaven en privé-opnamen zijn geen zakelijke kosten. Een bedrag van de zakelijke rekening naar privé overboeken verlaagt je winst dus niet. Raadpleeg bij twijfel het overzicht zakelijke kosten van de Belastingdienst.
De uitkomst is de fiscale winst vóór ondernemersaftrek.
Stap 3: verwerk ondernemersaftrek
Ben je ondernemer voor de inkomstenbelasting en voldoe je aan het urencriterium, dan kan in 2026 € 1.200 zelfstandigenaftrek gelden. Starters kunnen onder voorwaarden € 2.123 startersaftrek krijgen. De zelfstandigenaftrek kan in beginsel niet hoger zijn dan de winst vóór ondernemersaftrek, met een uitzondering voor startersaftrek.
Controleer de bedragen en voorwaarden bij de Rijksoverheid over zzp-belasting en het urencriterium bij de Belastingdienst.
Stap 4: bereken de mkb-winstvrijstelling
In 2026 is de mkb-winstvrijstelling 12,7% van de winst nadat de ondernemersaftrek is verwerkt. Je hoeft niet aan het urencriterium te voldoen, maar moet wel ondernemer voor de inkomstenbelasting zijn. De vrijstelling is ook van toepassing bij verlies, waardoor het verrekenbare verlies kleiner wordt.
Zie het actuele percentage en de uitleg bij de Belastingdienst over de mkb-winstvrijstelling.
Stap 5: pas de tarieven van box 1 toe
Voor iemand die in 2026 nog niet de AOW-leeftijd heeft bereikt, gelden deze tarieven:
| Belastbaar inkomen box 1 | Tarief 2026 |
|---|---|
| Tot en met € 38.883 | 35,75% (8,10% inkomstenbelasting en 27,65% premie volksverzekeringen) |
| Meer dan € 38.883 tot en met € 78.426 | 37,56% |
| Boven € 78.426 | 49,50% |
De tarieven zijn progressief. Alleen het deel van het inkomen dat in een hogere schijf valt, wordt tegen dat hogere tarief belast. Bekijk de actuele box 1-tarieven bij de Belastingdienst.
Heb je ook loon, een uitkering, een eigen woning of ander box 1-inkomen? Dan telt dit mee in de totale berekening. Daardoor kan een deel van je ondernemingswinst in een hogere schijf vallen.
Stap 6: verwerk heffingskortingen
De algemene heffingskorting en arbeidskorting kunnen de berekende inkomstenbelasting verlagen. De hoogte is inkomensafhankelijk. Ondernemingswinst telt onder voorwaarden mee voor de arbeidskorting. Andere persoonlijke gegevens, zoals leeftijd en fiscaal partnerschap, kunnen de uitkomst eveneens veranderen.
Gebruik voor een prognose actuele rekensoftware. Trek niet simpelweg het maximale bedrag van een heffingskorting af: boven bepaalde inkomens wordt die korting afgebouwd.
Stap 7: tel de bijdrage Zorgverzekeringswet mee
Een ondernemer betaalt vaak zelf een inkomensafhankelijke bijdrage Zvw via een aanslag. In 2026 is dit percentage 4,85%, tot een maximumbijdrage-inkomen van € 79.409. Looninkomen waarvoor een werkgever al een werkgeversheffing betaalt, kan de uiteindelijke berekening beïnvloeden.
Controleer de actuele Zvw-percentages bij de Belastingdienst.
Rekenvoorbeeld: van € 75.000 omzet naar belastbare winst
Stel: een ondernemer jonger dan de AOW-leeftijd heeft in 2026 € 75.000 omzet exclusief btw en € 15.000 aftrekbare zakelijke kosten. De ondernemer voldoet aan het urencriterium, krijgt zelfstandigenaftrek en geen startersaftrek.
| Berekening | Bedrag |
|---|---|
| Omzet exclusief btw | € 75.000,00 |
| Zakelijke kosten | - € 15.000,00 |
| Winst vóór ondernemersaftrek | € 60.000,00 |
| Zelfstandigenaftrek | - € 1.200,00 |
| Grondslag mkb-winstvrijstelling | € 58.800,00 |
| Mkb-winstvrijstelling 12,7% | - € 7.467,60 |
| Belastbare winst uit onderneming | € 51.332,40 |
Vervolgens tel je eventueel ander box 1-inkomen op en verwerk je eigenwoningposten en persoonsgebonden aftrek. Daarna worden de schijftarieven en heffingskortingen toegepast. De Zvw-bijdrage wordt afzonderlijk berekend. Daarom is € 51.332,40 niet hetzelfde als het bedrag waarover je simpelweg één tarief vermenigvuldigt.
Maak van de berekening een maandelijkse prognose
Werk minimaal per kwartaal je omzet, kosten en verwachte jaarwinst bij. Vergelijk de nieuwe prognose met wat je al hebt gereserveerd en met een eventuele voorlopige aanslag. Je kunt een voorlopige aanslag aanpassen via Mijn Belastingdienst.
Een reserveringspercentage van bijvoorbeeld 30% is alleen een kasbuffer, geen belastingberekening. Wie een hoog inkomen uit loondienst heeft of weinig heffingskortingen overhoudt, kan meer moeten reserveren. Bij een lagere winst kan juist minder nodig zijn.
Veelgemaakte rekenfouten
- belasting berekenen over omzet inclusief btw;
- privé-opnamen als kosten behandelen;
- investeringen volledig als kosten boeken terwijl afschrijving nodig is;
- zelfstandigenaftrek toepassen zonder urencriterium;
- mkb-winstvrijstelling vóór de ondernemersaftrek berekenen;
- ander box 1-inkomen en de afbouw van heffingskortingen vergeten;
- de Zvw-bijdrage buiten de reservering houden;
- tarieven en bedragen uit het verkeerde jaar gebruiken.
Veelgestelde vragen
Welk percentage belasting betaal je als zzp'er?
Er is geen vast zzp-percentage. De uitkomst hangt af van belastbare winst, ander inkomen, schijftarieven, heffingskortingen, aftrekposten en Zvw.
Betaal ik belasting over omzet of winst?
Inkomstenbelasting wordt bij winst uit onderneming berekend vanuit de fiscale winst: omzet min aftrekbare zakelijke kosten, daarna aangepast met fiscale regelingen.
Kan ik deze berekening gebruiken voor mijn aangifte?
Gebruik haar als prognose en controlelijst. Voor de aangifte zijn volledige jaarcijfers en persoonlijke gegevens nodig. Rond bedragen niet voortijdig af en controleer de actuele aangiftesoftware.
Hoe vaak moet ik mijn belastingprognose bijwerken?
Minimaal ieder kwartaal en direct bij een grote omzetverandering, investering, nieuwe baan, wijziging van rechtsvorm of verandering in de privésituatie.